Het lichtplan: drie lagen licht in elke ruimte
Verlichting wordt in veel woningen als laatste bedacht, wanneer de elektricien al klaar is en er nog een lichtpunt in het midden van het plafond hangt. Een ontwerper tekent het lichtplan op de plattegrond, tegelijk met de meubels, omdat elk lichtpunt bij een functie hoort: lezen, koken, eten, werken, een kunstwerk.
Drie lagen
Basislicht verlicht de ruimte als geheel: inbouwspots, een plafondarmatuur of indirecte verlichting langs een wand. Functioneel licht verlicht een taak: een hanglamp boven de eettafel, spots onder de bovenkasten van de keuken, een leeslamp bij de zetel, een spiegellamp in de badkamer. Sfeerlicht maakt de kamer 's avonds zacht: een tafellamp, een vloerlamp, een wandlamp die omhoog schijnt. Een ruimte met alle drie de lagen, apart schakelbaar, werkt op elk moment van de dag.
Lichtkleur en hoeveelheid
Voor woonruimtes is warmwit licht van 2700 kelvin de norm, voor keuken en badkamer 3000 kelvin, voor een werkplek 3000 tot 4000 kelvin. Alle lampen in een ruimte hebben dezelfde lichtkleur, anders ontstaat een vlekkerig beeld. Een leefruimte vraagt in totaal ongeveer 100 tot 150 lumen per vierkante meter, een keukenwerkblad 300 tot 500 lumen per vierkante meter. Dimbare armaturen zijn het meest flexibel.
Plaats en hoogte
Een hanglamp boven de eettafel hangt met de onderkant op 70 tot 80 centimeter boven het tafelblad. Inbouwspots staan 60 tot 80 centimeter van de muur af om de muur zelf aan te lichten, niet de vloer. Boven een werkblad staan spots recht boven het blad en niet achter de persoon die werkt, om schaduw te vermijden. Een spiegel in de badkamer krijgt licht aan weerszijden of rondom, niet erboven.
Schakelen
Elke laag krijgt een eigen schakelgroep, en een leefruimte krijgt minstens drie groepen. Schakelaars komen bij elke ingang van de kamer en bij het bed. Stopcontacten voor tafel- en vloerlampen worden op de plattegrond getekend waar de lampen komen, liefst geschakeld vanaf de deur, zodat sfeerlicht met een knop aangaat.
Armaturen kiezen
Zodra het lichtplan vastligt, worden de armaturen gekozen. Lampenlicht, met een Belgische webshop op https://www.lampenlicht.be/, biedt hanglampen, vloerlampen, tafellampen, wandlampen en inbouwspots in een breed aanbod en in meerdere stijlen, wat het mogelijk maakt om per laag en per ruimte een passend armatuur te kiezen binnen een samenhangende reeks.
Hanglampen, vloerlampen, tafellampen, wandlampen en spots voor elke laag van het lichtplan.